Boschlogie Het Noordbrabants Museum

Datum / Tijd	Onderwerp	Inleider	Locatie
za 09 sep 12:15-14:15	Noord Brabants Museum	Monique van Dongen; Wieke Carpentier	Verwersstraat 41

 Dit verslag werd (grotendeels) geschreven door Kees van Houten, deelnemer aan groep 1.

Het Noordbrabants Museum is gevestigd in het voormalig Gouvernementspaleis aan de Verwersstraat te 's-Hertogenbosch.
De bijeenkomst bestond uit een lezing door Monique van Dongen, voor groep I en II samen, gevolgd door een rondleiding door het museum in twee groepen. Groep II werd rondgeleid door Wieke Carpentier.

De inleiding vond plaats in de Statenzaal in het complex van het Noordbrabants Museum. Monique van Dongen, historicus en gids van het museum, ging in op de geschiedenis van het museum en van het gebouw waarin het museum nu is gehuisvest.

De Collectie

Het museum is voortgekomen uit een “rariteitenkabinet” in de Vughterpoort in de 17de eeuw . Bosschenaren van aanzien verzamelden allerlei spullen en brachten die bijeen. Vermaard waren de "Erpse Beren", "opgezette" misdadigers uit die tijd. Pas omstreeks 1700 is sprake van een "museum". Deze term werd ontleend aan een reisverslag van een jongeman uit Italie die een bezoek bracht aan 's-Hertogenbosch. In zijn verslag maakte hij aantekening van zijn bezoek aan "het museum".
Sinds 1794 maakt de originele maliënkolder van Lekkerbeetje deel uit van de collectie. Na 1800 kwamen vele bezittingen van opgeheven gilden naar het museum, onder andere een muntenverzameling uit de Bourgondische periode. Een en ander kwam in 1837 onder beheer van het Provinciaal Genootschap. In 1925 verkreeg het museum een unieke verzameling middeleeuwse martelwerktuigen afkomstig van een zolder van de gemeente, waar deze aan de officieel verordonneerde vernietiging waren ontsnapt.
Sinds omstreeks 1950 wordt ook kunst verzameld. Sinds 1975 ook "moderne" kunst en sinds 1995 "hedendaagse" kunst.

De verzamelde goederen werden in de loop der tijd in diverse lokaties in ‘s-Hertogenbosch ondergebracht. Zoals omsteeks 1900 in de voormalige Botermijn aan de Pensmarkt (later de lokatie van C&A en Perry Sport). In 1923 ontving het museum een legaat van 111 duizend gulden en werd de voormalige St.Jacobskerk (de oude pelgrimskerk die later als kazerne en paardenstal dienstdeed) betrokken. Dit bleef tot 1975 de lokatie van het museum. In de tachtiger jaren verhuisde het museum naar het "Gouvernementspaleis", de voormalige Ambtswoning van de Commissaris der Koningin van de Provincie Noord-Brabant. Het nieuwe museum werd geopend in 1987. Het museumbestuur kreeg toestemming om een afdeling ’s-Hertogenbosch in het gebouw onder te brengen.

Het Gebouw

Verder ging mevrouw Van Dongen in op de historie van het pand aan de Verwerstraat, een voormalig kloostercomplex. De Statenzaal was daarvan de kapel. Het werd later een militair gebouw waarin de gouverneurs woonden. Afbeeldingen op de voorgevel herinneren nog aan de militaire functie van het gebouw in vroeger tijden. Het huidige Gouvernementspaleis werd in de periode 1767- 1770 gebouwd.

De Rondleiding

De lezing werd gevolgd door een rondleiding door het museum met in het bijzonder de afdeling ’s-Hertogenbosch. Enkele bijzonderheden: de Sint Janskathedraal; de armenzorg; de goud- en zilversmeden; rechtspraak (folterwerktuigen); ‘s-Hertogenbosch binnen de vesting aan de hand van een maquette; het beleg van ’s-Hertogenbosch door Frederik Hendrik in 1629.

Schilderijen van het beleg van 1629, o.a. vanaf het zuiden (de Bossche Broek); Frederik Hendrik te paard als overwinnaar; de slag van Lekkerbeetjen op de Vughterheide waarbij hij werd gedood; schilderij van de Markt met de opstand tegen "de Staatsen".
Middeleeuwse schilderijen werden verhalend uitgebeeld voor de gewone mensen die niet konden lezen en schrijven.


Nadere gegevens

Geen eigen website, zie Holland Museums

Openingstijden, collecties, toegangsprijzen

Jeroen Bosch tentoonstelling

---

Last update 02-07-2001 by Iek de Pagter.