Back to your last page    Boschlogie Boschlogie
Het Gouvernementspaleis
Uw reactie per email Ike's Web Startpagina This page in new window


Het Noordbrabants Museum in het Gouverneurspaleis
Het Noordbrabants Museum

Op de foto het Gouvernementspaleis dat in 1985 door de Provincie werd aangekocht in de periode van commissaris Jan van der Harten, ten behoeve van het Noord-Brabants Museum. Het gebouw dateert van 1767-1770 en is in Franse stijl ontworpen door Pieter de Swart.

De tegenwoordige Commissaris der Koningin heette tot 1850 Gouverneur des Konings. Hij is de schakel van een tussenliggende bestuursvorm die in de Franse tijd werd ingevoerd. De Brabantse Commissaris woonde tot 1983 in dit Gouvernementspaleis aan de Verwersstraat. In 1987 kreeg het paleis een nieuwe bestemming als Het Noordbrabants Museum.

Rond 1765 kreeg de hofarchitect van Willem IV de opdracht voor de verbouwing van het voormalige Jezuïetenklooster in de Verwersstraat.Het was de tijd van de Republiek der Verenigde Nederlanden. De toenmalige gouverneurs hadden een louter militaire functie.
De gouverneur sedert 1751 was Wolfenbütel, beter bekend als 'de hertog van Brunswijk', ofwel 'de dikke hertog'. De toenmalige hofbouwmeester, kolonel Des Rocques, dacht dat hij de verbouwing van het klooster zelf wel aan kon. Maar tijdens dat karwei stortte in 1768 de voormalige Jezuïetenschool in, waarop Wolfenbütel alsnog een nieuw gebouw eiste. De opdracht ging toen naar architect Pieter de Swart die zijn faam te danken had aan zijn werk voor de Lutherse kerk in Den Haag. Daarvoor ontwierp hij een nieuwe façade.

Het paleis kreeg een verhoogde ingangspartij, geheel in Franse - Lodewijk XVI - stijl. Dat de ingang iets hoger ligt is een gevolg van het feit dat oude funderingen zijn gebruikt. Opvallend zijn de geblokte lycenen en gebeeldhouwde trofeeën. De krijgshaftige elementen op het dak - boven het fronton - zijn kenmerken van de Franse bouwstijl die menigeen na een bezoek aan Parijs zal herkennen.

De groene en rode salons zijn nu nog vermaard. In de Franse tijd dienden ze als hospitaal. Zo wispelturig als de geschiedenis van het paleis is geweest, zo gevarieerd gaan in de vertrekken op de begane grond de stijlen in elkaar over: Napoleontische schouwen, empire en roccoco deuren.

Tegenwoordig wordt dankbaar gebruik gemaakt van de Engelse tuin achter het gebouw. Tussen 1794-1814 diende die nog als openbaar stadspark. Mogelijk dateren enkele oude bomen nog uit dat tijdvak.

Het paleis was tussen 1810 en 1814 'Hotel de la Préfecture'. Met andere woorden het was de residentie voor de prefect van het 'Departement des Bouches et du Rhin'. Na de val van de Franse keizer kreeg het complex opnieuw de functie van paleis voor de gouverneur, later de commissaris van de koningin. Dat heeft tot 1983 geduurd.

Het Bossche paleis behoort met de nog bestaande Haagsche paleizen en de voormalige Statenzaal in Leeuwarden tot de belangrijkste en best bewaard gebleven gebouwen uit het midden van de achttiende eeuw.


Last update 04-07-2001 by Iek de Pagter. Deze bijdrage werd geschreven door Kees van Houten.